Zoographia Rosso-Asiatica – Türk ve Moğol Dillerine Ait Hayvan Adlarının İncelenmesi

Açıklama

18. yüzyılda Rus coğrafyasını keşfetmek üzere yola çıkan batılı araştırmacılardan biri olan Alman asıllı zoolog ve bitki bilimci Peter Simon Pallas gezileri sırasında karşılaştığı hayvan türlerini Zoographia Rosso-Asiatica isimli eserinde bir araya getirerek incelemiştir. Pallas’ın 875 farklı hayvan türüne yer verdiği bu eser, zooloji bilimine önemli katkılar sağlamaktadır. Eserde aynı zamanda hayvan türlerinin o dönem Rus coğrafyasında konuşulan pek çok dildeki karşılığına yer verilmiştir. Bu diller içerisinde Altay dil araştırmaları açısından önem arz eden Türk, Moğol, Tunguz, Kore, Japon dillerinin yanı sıra Hint-Avrupa, Ural, Çin, Samoyed gibi daha pek çok dil yer almaktadır.

Bu çalışmada ise Zoographia Rosso-Asiatica isimli eserde yer alan Türk ve Moğol dillerine ait hayvan adları tespit edilerek dilbilimsel açıdan incelenmiştir. Tüm hayvan türleri Türkiye Türkçesindeki biçimleri ile Latince karşılıkları belirtilmek suretiyle sıralanmıştır. Daha sonra Türk dillerinde tespit edilen adların, tarihi ve modern dillerdeki biçimleri ile Türkiye Türkçesi ağızlarındaki biçimleri belirtilmiş, ayrıca etimolojik açıklamalarına da yer verilmiştir. Moğolca hayvan adları ise Moğol dillerinde mevcut karşılıkları belirtilmek suretiyle Türk dilleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.