16’ıncı Yüzyılda Osmanlılarda Saat ve Takiyüddin’in “Mekanik Saat Konstrüksüyonuna Dair En Parlak Yıldızlar” Adlı Eseri

Açıklama

“16. yüzyılda saniye bölümünü gösteren ilk saati ve astronomide kullanımını sağlayan Takiyyüddin, masa saatlerinin de ilk bulucularından biri olarak tarihteki yerini almıştır. Bu kitapta; 16. yüzyılda yazılan ayrıntılı bir bilimsel eserin inceliklerini bulacaksınız. Ayrıca; 16. yüzyılda bir saatin tüm ayrıntılarını ve inceliklerini anlatan bir başka kitabın bulunmaması da bu eserin önemini artırmaktadır.”

Bu yazı Takiyüddin’in Mekanik Saat Konstrüksiyonuna Dair En Parlak Yıldızlar adlı eserine dayanılarak hazırlanmıştır. Bu eserin biri Paris Milli Kütüphanesinde 2478 numaraca kayıtlı bulunan bir yazması ile Bodleian Kütüphanesinde I.968 numarada kayıtlı bir yazmasının karşılaştırılması ile kritik edisyonu Türkçe ve İngilizce tercümesi yapılmıştır. Her iki nüsha da okunaklı, temiz ve resimleri dik­katle çizilmiştir. Eserin 966 H. (1556) senesinde birinde İstanbul da diğerinde Mısırda kaleme alındığı yazılıdır.

Mekanik saatlere dair bilinen yegâne Arapça eser olması ve bu hususta hiç bir neşriyat yapılmamış olması metnin çözümlenmesini bir hayli zorlaştırıyordu. Metinde saat konstrüksüyonuna dair anla­şılmamış hiç bir noktanın kalmamasına bilhassa gayret ettik. Kro­kilerle çeşitli mekanizmaları anlaşılabilir bir hale getirmeye çalıştık (Önsöz).